Giá xăng tăng, doanh nghiệp đối mặt áp lực chi phí

Giá xăng dầu liên tiếp tăng trong khi một số chính sách thuế hỗ trợ chỉ còn hiệu lực đến hết ngày 30/9, khiến áp lực chi phí đầu vào và bài toán điều hành sản xuất, kinh doanh trở nên đáng quan tâm hơn đối với doanh nghiệp.

Từ 15 giờ ngày 24/9, giá xăng E5RON92 tăng 1.258 đồng/lít, lên mức tối đa 26.397 đồng/lít; xăng E10RON95-III tăng 1.451 đồng/lít, lên 27.087 đồng/lít.

Đây là lần tăng thứ tư liên tiếp của giá xăng. Sau 4 kỳ điều chỉnh, E5RON92 tăng tổng cộng 4.634 đồng/lít, trong khi E10RON95-III tăng 4.485 đồng/lít. Giá dầu diesel cũng trải qua 3 kỳ tăng liên tiếp, lên mức tối đa 30.497 đồng/lít.

Diễn biến này đưa giá xăng lên mức cao nhất trong khoảng 6 tháng, tạo thêm áp lực đối với các doanh nghiệp vận tải, logistics và những ngành sản xuất sử dụng nhiều nhiên liệu.

Giá nhiên liệu tác động lan tỏa đến chi phí doanh nghiệp

Đối với doanh nghiệp vận tải, xăng dầu là khoản chi phí đầu vào trực tiếp. Khi giá nhiên liệu tăng, chi phí vận chuyển hàng hóa có thể tăng theo, từ đó tác động đến doanh nghiệp sản xuất, phân phối và toàn bộ chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh doanh nghiệp phải cân đối giá thành để duy trì sức cạnh tranh, những biến động liên tiếp của giá nhiên liệu khiến việc xây dựng kế hoạch chi phí, ký kết hợp đồng vận tải, xác định giá bán và lập kế hoạch sản xuất trở nên khó khăn hơn.

Đáng chú ý, giá xăng dầu tăng trong thời điểm một số chính sách thuế hỗ trợ đang tiến tới thời hạn hết hiệu lực.

Theo Nghị quyết 34/2026/NQ-CP, một số chính sách về thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay được kéo dài áp dụng đến hết ngày 30/9/2026.

Nghị quyết cũng quy định, trong trường hợp cần điều chỉnh, rút ngắn hoặc kéo dài thời gian áp dụng để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định thị trường xăng dầu, Bộ Công Thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính để trình Chính phủ xem xét, quyết định.

Vì vậy, mốc 30/9 không đồng nghĩa chính sách thuế sẽ tự động thay đổi theo một kịch bản duy nhất từ ngày tiếp theo. Tuy nhiên, khi thời hạn áp dụng đang đến gần, định hướng chính sách tiếp theo là vấn đề được doanh nghiệp đặc biệt quan tâm, nhất là trong bối cảnh giá nhiên liệu đang ở mức cao.

Doanh nghiệp cần khả năng dự báo chính sách

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Thanh Phong, Trưởng Chi nhánh Công ty Luật Sa Vĩ tại Hà Nội, cho rằng trong bối cảnh giá xăng dầu biến động, điều doanh nghiệp cần không chỉ là các giải pháp hỗ trợ trước mắt mà còn là khả năng dự báo chính sách.
 

Theo Luật sư Nguyễn Thanh Phong, chính sách thuế đối với xăng dầu cần đồng thời cân đối nhiều mục tiêu như nguồn thu ngân sách, điều hành giá, bảo đảm an ninh năng lượng và tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh. Do đó, việc tiếp tục, điều chỉnh hay kết thúc một chính sách hỗ trợ cần được đánh giá trên cơ sở diễn biến thực tế của thị trường và sức chịu đựng của nền kinh tế.

Doanh nghiệp không thể chủ động trước biến động của giá dầu thế giới, nhưng những yếu tố thuộc chính sách trong nước cần có tính ổn định và khả năng dự báo. Khi một chính sách có thời hạn, phương án tiếp theo nên được xem xét và thông tin đủ sớm để doanh nghiệp có cơ sở tính toán kế hoạch sản xuất, vận tải và giá thành.

Điều này không đồng nghĩa các chính sách hỗ trợ thuế phải được kéo dài bằng mọi giá. Việc điều hành vẫn cần cân đối với ngân sách nhà nước, thị trường xăng dầu và các mục tiêu kinh tế vĩ mô. Tuy nhiên, nếu chính sách cần thay đổi, thời điểm và cách thức thực hiện cần được tính toán phù hợp, hạn chế những biến động quá nhanh đối với chi phí đầu vào của doanh nghiệp.

Đặc biệt, với những ngành sử dụng nhiều nhiên liệu, tác động của giá xăng dầu không chỉ dừng ở chi phí vận tải mà còn có thể lan tỏa sang chi phí logistics, giá thành sản xuất và giá hàng hóa, dịch vụ.

Với doanh nghiệp, việc được cung cấp thông tin chính sách đầy đủ, rõ ràng và kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong quá trình chủ động điều chỉnh phương án kinh doanh, thay vì bị động ứng phó với những thay đổi của chi phí đầu vào.

Theo Diễn đàn Doanh nghiệp – Nguyễn Giang, 28/09/2026.